Wat is een totale gewrichtsprothese?

Een arthrotisch of beschadigd gewricht kan verwijderd worden en vervangen door een kunstgewricht. Men noemt dit kunstgewricht een prothese.

Wat is een gewricht ?

Een gewricht wordt gevormd door de uiteinden van 2 of meer botuiteinden, welke met elkaar verbonden zijn door middel van stevige banden.

Bijvoorbeeld:

• het kniegewricht is een scharniergewricht gevormd door de overgang van het bovenbeen, de femur, en het onderbeen, de Tibia.
• het heupgewricht is een bolgewricht dat gevormd wordt door het bovenuiteinde van het bovenbeen (femur), de bol genoemd en een deel van het bekken (acetabulum), de pan genoemd.

De beenderige begrenzing van een gewricht is bekleed door een gladde laag, het kraakbeen. Normaal kraakbeen laat een vrijwel wrijvingloze en pijnvrije beweging toe.Wanneer dat kraakbeen beschadigd of aangetast wordt door arthritis, worden de gewrichten stram en pijnlijk.

Elk gewricht is tevens omgeven door een fibreus kapsel welke afgelijnd wordt door een slijmvlies, de synovia. Deze synoviale membraan produceert vocht welke de wrijving in het gewricht verminderd en slijtage voorkomt.

Waarom is een totale gewrichtsprothese soms nodig ? De bedoeling van een prothese is de pijn te bestrijden ontstaan in een gewricht ten gevolge van ernstige kraakbeenbeschadiging. Deze pijn kan zo hevig zijn dat men het gebruik van het gewricht zal willen vermijden , waardoor de spieren verzwakken en het zo nog moeilijker maken om dat gewricht te gebruiken.

Een klinisch onderzoek, mogelijks sommige laboratorium onderzoeken )radiologische opnamen (RX, CAT – of NMR scan) en eventueel een diagnostische arthroscopy kunnen de omvang van de kraakbeenbeschadiging bepalen.

Een gewrichtsprothese zal enkel in aanmerking komen als alle andere behandelingen geen beterschap geven.

Hoe wordt een totale gewrichtsprothese geplaatst?

Om de operatie toe te laten wordt U een anesthesie toegediend, deze kan een algemene (slapen) of een locoregionale (peridurale ) anesthesie zijn.

De orthopedische chirurg zal dan de beschadigde delen van het gewricht vervangen.

Bijvoorbeeld:

• in een arthrotische knie worden de beschadigde botuiteinden en kraakbeen vervangen door metaal – kunststof oppervlakten welke zo zijn gemaakt dat een normale beweeglijkheid en functie herwonnen wordt.
• In een arthrotische heup wordt de heupkop (de bal) vervangen door een metalen bal welke vastzit op een steel welke in de femurschacht wordt gebracht, of bekleed door een metalen sfeer.De beschadigde pan, het acetabulum wordt bekleed door een kunststof cup, welke de beschadigde pan vervangt.

Niettegenstaande de heup- en de knieprothese de meest frequent geplaatste prothesen zijn kunnen vrijwel alle gewrichten vervangen worden. De materialen gebruikt in de prothesen zijn dermate ontwikkeld dat het gewricht zijn beweeglijkheid en functie herwint zoals in een normaal gewricht. De prothese bestaat meestal uit verschillende elementen, waarbij een metaal of keramisch element past in een ander element dat meestal bestaat uit kunststof, maar ook metaal of keramiek kan zijn.

Het metaal kan bestaan uit diverse metalen zoals roestvrij staal , chroom-cobaltlegeringen, titanium etc. De kunststof elementen zijn opgebouwd uit polyethyleen, een stevig en slijtvast product.

De prothese wordt verankerd in het bot met behulp van:

• schroeven bij een cementloze fixatie van een vlak oppervlak
• press fit bij voorgevormde ruw gemaakte oppervlakten
• “ cement “: een methylmetacrylaat 2 componenten kitstof

Waaruit bestaat het herstel proces ?

Onder normale omstandigheden zal uw orthopedisch chirurg U aanmoedigen om uw “nieuw” gewricht zo spoedig mogelijk te gebruiken. Na een totale knie- of heupprothese zal je vaak de dag na de greep uit het bed mogen om rechtop te staan en enkele stappen te zetten.

In het begin leer je stappen met een looprekje, daarna met krukken en / of een stok. Meeste patienten hebben tijdelijk pijn in het vervangen gewricht omdat de ompgevende spieren verzwakt zijn en de weefsels beschadigd door de ingreep.Deze last kan enkele weken tot maanden aanhouden. Oefeningen zijn een belangrijk onderdeel van het herstelproces.

Uw orthopedisch chirurg zal U een aangepast programma voorstellen , aangepast aan het soort prothese en uw individuele toestand. Na uw operatie mag je terug uw normale activiteiten hervatten zoals wandelen, dansen enz. Belastende sportbeoefening zoals tennis , voetbal enz worden afgeraden.

De beweeglijkheid in het gewricht zal meestal toenemen na een prothese.De omvang van de beweeglijkheid hangt af van de voorafbestaande stramheid in dat gewricht.

Totale heupprothese

Welke zijn de mogelijke complicaties ?

Meld aan uw behandelende orthopedist elke medische aandoening welke een invloed kan hebben op de ingreep.

Bezorg hem een lijst van de genomen medicatie.

Prothesechirurgie is een successtory in meer dan 90 % van de gevallen.

Wanneer verwikkelingen optreden kunnen deze meestal succesvol behandeld worden.

Mogelijke verwikkelingen zijn:

Infectie:

Een besmetting kan oppervlakkig voorkomen in de wonde of zich uitbreiden tot diep rond de prothese. Een besmetting kan voorkomen terwijl je nog in het hospitaal bent of later bij U thuis .Het kan zelfs na jaren naar boven komen.

•  
  • Minder uitgesproken en oppervlakkige infecties kunnen behandeld worden met drainages en antibiotica
  • Omvangrijke en diepere besmettingen kunnen bijkomende ingrepen noodzakelijk maken, zelfs met verwijderen van de prothese.
  • Gelijk welke besmetting van elders in uw lichaam kan zich op een prothese zetten en een bijkomende besmetting veroorzaken

Bloedklonters / thromboflebitis:

Bloedklonters zijn het resultaat van verschillende factoren:

• Vertraagde circulatie in het geopereerde been wegens gebrek aan spierbewegingen
• Een combinatie van pilgebruik en roken bij de vrouw geeft een sterk verhoogd risico

Een thrombose veroorzaakt opzetting en pijn in de kuit of dij , meestal aan de geopereerde kant.Een thrombose kan geobjectiveerd worden door een paar onderzoeken zoals een veneuze dupplex of een flebografie.

De behandeling en de preventie bestaat uit:

• bloedverdunners: anticoagulantia
• steunkousen
• oefeningen om de bloedcirculatie te doen toenemen in de ledematen
• plastick botten met alternerende pneumatische druk (Jobstbotten) om uw spieren pompend te masseren

Niettegenstaande deze preventieve maatregelen kan een trombose nog steeds voorkomen.

Als er een abnormale zwelling, roodheid of pijn optreed in het geopereerde lidmaat na het ontslag uit het hospitaal, dien je ten spoedigste contact op te nemen met uw behandelende orthopedist

Loslating:

Het loskomen van een prothese uit het bot kan voorkomen.Dit loskomen veroorzaakt pijn. Er bestaan verschillende oorzaken van dit loskomen en de diagnose wordt gesteld met behulp van:

•  
  •  
    • radiologische technieken
    • een radioisotopenscan

Indien deze loslating belangrijke klachten geeft dient de prothese verwijderd en vervangen te worden.Nieuwe fixatietechnieken zouden dit fenomeen moeten voorkomen.

Dislocatie / luxatie:

Soms gebeurt het dat, na een het plaatsen van een heupprothese de heupkop uit de kom springt.Meestal kan de heup terug geplaatst worden zonder bijkomende heelkunde.Een brace kan dan gedragen worden gedurende enkele maanden om herluxatie te voorkomen.

Slijtage:

In alle prothesen treed een slijtage proces op, het meest voorkomend in de polyethyleen component.Uitgesproken slijtage met bijkomende aantasting van de metalen component kan lijden tot loslating en revisie chirurgie noodzakelijk maken.

Prothese breuk:

Breuk van de metalen of de polyethyleen component is zeldzaam maar kan voorkomen, meest frequent gaat het hier om de patellaprothese.Indien dit toch optreed is een revisie nodig.

Zenuwbeschadiging:

Zenuwen welke in de buurt liggen van het te opereren gewricht kunnen beschadigd worden tijdens de ingreep.Dit type beschadiging is zeldzaam.

Dit letsel treed vooral op bij onervaren chirurgen en na correctie van belangrijke misvormingen of verlengingen ten gevolge van uitgesproken arthrose, posttraumatische of aangeboren afwijkingen.

Meestal herstellen deze letsels zich, na min of meer lange tijd, spontaan en dit geheel of gedeeltelijk.

Voorbereiding voor een prothese chirurgie.

Voor de operatie zal uw behandelende orthopedist enkele voorstellen doen in verband met uw specifieke noden:

• de procedure bespreken in geval van onverwacht bloedverlies , met name het gebruik van autoloog bloed (via cellsaver) of allogeen bloed (klassieke transfusie)
• het stoppen van bepaalde medicaties voor de ingreep, zoals bloedverdunners onder de vorm van aspirinederivaten of marevan / Marcoumar etc.
• het starten van een intensief oefenprogramma voor de operatie om het herstel na de ingreep te bespoedigen
• bespreek uw planning na de ingreep, ontslag naar:
  •  
    • huis
    • een hersteloord
    • een revalidatiecentrum
    • een rustoord

ieder van deze mogelijkheden vereist een planning op voorhand om een optimale afwikkeling te bekomen.

Is een totale gewrichtsprothese een blijvende oplossing ?

Meeste oudere patiënten kunnen verwachten dat hun prothese gedurende meer dan 10 jaar zal stand houden.

Een prothese kan hen een leven bezorgen zonder pijn wat anders op een andere manier niet mogelijk was.

Jongere patiënten moeten verwachten dat zij een revisie van hun prothese zullen moeten ondergaan.De materialen en heelkundige technieken verbeteren steeds maar en de verwachte levensduur van dergelijke prothesen neemt steeds toe.

Een prothese lost bijna steeds de belofte in van een langdurige pijnvrije verbetering van de levenskwaliteit.